Zorunlu Sığınak Dönemi Resmen Başladı

Zorunlu Sığınak Dönemi Resmen Başladı: Millet Bahçeleri ve Otoparklar da Sığınak Vasfında Düzenlenecek

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, altı ay süren kapsamlı bir çalışmanın ardından Türkiye’nin Sığınak Yönetmeliği’ni güncelleyerek Resmi Gazete’de yayımladı. Nüfus artışı, yoğun şehirleşme ve çağın getirdiği yeni riskler göz önüne alınarak hazırlanan yeni düzenleme, belirlenen kriterlerin üzerindeki tüm yeni konut, ticari ve resmi yapılara sığınak yapımını zorunlu kılıyor. Yönetmelik, sadece yeni inşaatları değil, mevcut yapıları ve kamusal alanları da kapsayan geniş kapsamlı tedbirler getiriyor.

Bakan Kurum’dan Tarihi Adım Vurgusu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, bu kararın önemini vurguladı: “Ülkemizin sığınak yönetmeliğini günümüz ihtiyaç ve koşullarına uygun hale getirerek güncelledik. Mevcut sığınaklara denetim şartı ve ilave standartlar, yeni yapılacak binalara önemli koşullar getirdik. Millet bahçeleri, metro tünelleri gibi alanları sığınak hizmeti verecek şekilde düzenleyeceğiz. Milletimizin huzur ve güveni için gereken her adımı atmaya devam edeceğiz.”

Bakanlığa bağlı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, tam 44 farklı kurum ve kuruluşla iş birliği içinde yürütülen çalışmalar, yönetmeliğin sadece savaş değil, aynı zamanda olası afet ve acil durum senaryolarına da hazırlıklı olmayı hedeflediğini gösteriyor.

Zorunluluk Kapsamına Giren Yeni Yapılar

Yeni yönetmelik, inşa edilecek yapıların türüne ve kapasitesine göre sığınak zorunluluğu getiriyor:

• Konutlar: Toplam bağımsız bölüm sayısı 10’dan fazla olan tüm yeni konut binaları.
• Konaklama ve Sağlık Tesisleri: Yatak sayısı 50’den fazla olan yurt, koğuş, otel ve diğer konaklama tesisleri; yatak sayısı 25’ten fazla olan engelli, yaşlı, çocuk bakımevleri ve yataklı sağlık tesisleri.
• Sanayi ve İmalat: Emsal hesabına konu alanı 2000 metrekareden fazla olan her türlü imalat ve sanayi tesisleri.
• Resmi Yapılar: Emsal hesabına dahil alanı 1000 metrekare ve üzeri olan tüm resmi binalar.
• Spor Tesisleri: Yeni yapılacak 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasiteli stadyum ve spor tesislerine zorunluluk getirildi. Bu sığınakların kapasitesi, seyirci kapasitesinin en az yüzde 3’ü olarak hesaplanacak.

Teknik Standartlar Yükseltildi: Güvenlik ve İletişim Ön Planda

Yönetmelik, sığınakların yapısal dayanımını ve işlevselliğini artıracak kritik teknik şartlar belirliyor:

• Yapısal Güç: Eğitim yapıları dâhil, bina içinde kalacak sığınakların tavan döşemesi en az 20 cm ve duvarları en az 30 cm kalınlığında betonarme olarak inşa edilmesi zorunlu tutuluyor.
• Kesintisiz İletişim ve Enerji: Resmi binalar, sağlık ve eğitim yapılarındaki sığınaklarda en az 24 saat kesintisiz elektrik sağlayacak jeneratör, uydu telefonu altyapısı ve/veya acil durum Wi-Fi noktası kurulacak.
• Yaşam Alanı ve Sağlık: 100 metrekare üzeri sığınaklarda lavabo ve elektrikli pişirme yeri bulunan en az 2,30 metrekarelik mutfak nişi zorunlu kılındı. Ayrıca, yangın söndürme cihazları ve asgari sağlık ekipmanları içeren bir ilkyardım dolabı bulundurma şartı getirildi.

Metro Tünelleri ve Millet Bahçeleri Artık Sığınak

Yeni yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, kamusal altyapı ve sosyal tesislerin de sığınak vasfında kullanılmasına yönelik düzenlemeler:

• Metro Tünelleri: Yeni yapılacak metro hattı tünelleri, planlama aşamasında genel sığınak vasfında projelendirilecek. Mevcut tünellerin ise en kısa sürede eksiklikleri giderilerek sığınak olarak düzenlenmesi zorunluluğu getirildi.
• Millet Bahçeleri: Yüzölçümü 15.000 m² ve üzeri olan millet bahçelerinde, alanın en az yüzde 3’ü oranında, girişleri kamuflajlı yeraltı genel sığınağı inşa edilecek.
• Otoparklar ve Sosyal Alanlar: Alışveriş merkezleri (AVM) ile ticari otoparkların zemin altında kalan katlarının sığınak vasfında yapılması zorunlu kılındı. Mevcut AVM ve otoparkların ise 31 Aralık 2028’e kadar sığınak kullanımına uygun hale getirilmesi şartı getirildi. Sinema, tiyatro ve konferans salonu gibi büyük alanların da sığınak olarak kullanılmasına olanak tanındı.

Sorumluluk, Denetim ve Erişilebilirlik

Yönetmelik, sığınakların yönetimini de belirliyor:

• Erişilebilirlik: Yapılacak tüm sığınakların yaşlılar, hamileler ve engelliler gibi hareket kısıtlılığı olanların kullanımına olanak sağlayacak şekilde, TSE standartlarına uygun olması zorunlu tutuldu.
• Sorumluluk ve Kayıt: Sığınakların bakımı ve acil duruma hazır halde tutulmasından bina yöneticileri sorumlu olacak. Ruhsat kayıtları ise Valiliğe (AFAD İl Müdürlüğü) bildirilecek, bu sayede AFAD’ın ulusal koordinasyonu kolaylaşacak.
• Mevcut Sığınakların Denetimi: Getirilen geçici maddeyle, mevcut tüm özel veya genel sığınakların en geç 1 yıl içerisinde denetimlerinin tamamlanması ve kullanıma hazır hale getirilmesi zorunlu kılındı.

Son olarak, TRT’ye de acil durumlarda yer altı ve yer üstündeki tüm sığınaklara kesintisiz yayın yapmak üzere gereken altyapı tedbirlerini alması ve özel sığınaklarını inşa etmesi zorunluluğu getirildi. Türkiye, bu yeni yönetmelikle afet ve acil durum hazırlıklarında önemli bir eşiği aşarak sığınak kavramını modern şehirciliğin ayrılmaz bir parçası haline getiriyor.