İran’dan Kanlı Bilanço: Protestolarda 3 Binden Fazla Kişi Hayatını Kaybetti

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yılın ilk haftalarında ekonomik krizle başlayan ve kısa sürede siyasi bir nitelik kazanan İran Protestolarına ilişkin resmi bilançoyu açıkladı. Arakçi, şiddet olayları sırasında 3 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve yüzlerce kamu binasının tahrip edildiğini duyurdu.

Ekonomik Öfkeden Siyasi İsyanlara

İran Protestoları sırasında yaşanan olaylar, birçok insanın yaşamını derinden etkiledi.

Aralık 2025’in sonunda yerel para birimi riyalin çöküşü ve derinleşen hayat pahalılığı nedeniyle Tahran Büyük Çarşı esnafının başlattığı eylemler, hızla ülke geneline yayıldı.

• Can Kaybı: Bakan Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, olaylar sırasında en az 3 bin 117 kişinin yaşamını yitirdiğini belirtti.
• “Terörist” İddiası: İranlı yetkili, ölenlerin yaklaşık 690’ının barışçıl protestolara sızan “silahlı teröristler” olduğunu iddia etti. Diğer kayıpların ise sivil vatandaşlar ve güvenlik personeli olduğu kaydedildi.
• Maddi Hasar: Gösterilerde 350 cami, 750 banka ve 414 hükümet binasının yanı sıra çok sayıda askeri tesisin saldırıya uğradığı veya tahrip edildiği bildirildi.

JD Vance ve “Mütekabiliyet” Tartışması

Arakçi’nin bu açıklamaları, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in kendi ülkesindeki protestocuları “federal memurlara saldırmaları halinde hapisle” tehdit etmesine yanıt olarak geldi. İranlı bakan, ABD’nin kendi içindeki protestoları sert tedbirlerle bastırmaya çalışırken İran’daki olayları kışkırtmasını “ikiyüzlülük” olarak nitelendirdi.

ABD’de ICE Öfkesi ve Trump’ın Müdahale Tehdidi

İran’da sular durulmaya başlasa da, benzer bir tansiyon ABD sokaklarında yaşanıyor:

• Minnesota Krizi: ABD’nin Minnesota eyaletinde, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ajanının bir anneyi vurarak öldürmesiyle başlayan protestolar sürüyor. Trump yönetimi, olayları bastırmak için binlerce federal görevliyi bölgeye sevk etti.
• Askeri Tehdit: ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki idam haberleri üzerine “armada” (dev filo) gönderme tehdidinde bulunmuş, ancak son açıklamasında İran yönetiminin bazı infazları iptal etmesi üzerine saldırı planını şimdilik durdurduğunu belirtmişti.

Uluslararası Tepkiler ve Farklı Rakamlar

Tahran yönetimi 3 bin civarında ölü bildirirken, insan hakları örgütü HRANA gibi bağımsız kaynaklar can kaybının 5 binin üzerine çıktığını ve 27 binden fazla kişinin gözaltına alındığını iddia ediyor. Rusya ve Çin, ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahalesini eleştirirken; Washington, bölgeye uçak gemisi ve füze destroyeri göndermeye devam ederek askeri baskısını sürdürüyor.