TTK E-Kitap Ücretsiz Erişim: 50 Bin Eser Dijital Dünyaya Açılıyor

TTK e-kitap ücretsiz erişim projesiyle 50 bin eser, nadir yazmalar ve dev fotoğraf arşivi araştırmacılara sunuluyor.

Türk Tarih Kurumu (TTK), tarih araştırmaları ve kültürel mirasın korunması yolunda devrim niteliğinde bir adım atarak dijitalleşme çalışmalarında yeni bir evreye geçti. Kurum bünyesinde yürütülen kapsamlı projeler neticesinde, TTK e-kitap ücretsiz erişim imkânı ile yaklaşık 50 bin elektronik eserin kütüphane portalı üzerinden yerli ve yabancı araştırmacıların hizmetine sunulacağı açıklandı. Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen tarafından duyurulan bu gelişme, akademik dünyada ve tarih meraklıları arasında büyük bir heyecan yarattı. Kurum, çağın gerekliliklerine uyum sağlayarak bilgiye erişimin önündeki fiziksel engelleri kaldırmayı hedefliyor.

Dijital Dönüşümde Büyük Hedef: 50 Bin Eser

Türk Tarih Kurumu, kütüphane ve arşiv kaynaklarını modernize ederek dijital altyapısını her geçen gün genişletiyor. Prof. Dr. Yüksel Özgen’in açıklamalarına göre, TTK e-kitap ücretsiz erişim süreci sadece güncel kitaplarla sınırlı kalmıyor. Kurumun tozlu raflarında yer alan nadir eserler, paha biçilemez el yazmaları ve geniş fotoğraf arşivleri de bu dijitalleşme seferberliğinin bir parçası haline getirildi. Uzaktan erişim sistemlerinin güçlendirilmesiyle birlikte, dünyanın her yerindeki araştırmacılar Türkiye’nin tarih hazinelerine tek bir tıkla ulaşabilecek.

Özgen, daha önce erişime açılan yaklaşık 20 bin yabancı dildeki elektronik kaynak ve kitaba, bu yıl içerisinde 27 bin yeni eserin daha ekleneceğini müjdeledi. Böylece toplamda 50 bin civarında e-kitap, herhangi bir ücret talep edilmeksizin okuyucuların kullanımına sunulmuş olacak. Bu rakam, Türkiye’deki kamu kurumları tarafından sağlanan en geniş kapsamlı dijital kütüphane hizmetlerinden biri olma özelliğini taşıyor.

Muteferriqa Veritabanı ve Osmanlıca Kaynaklar

Dijitalleşme hamlesinin en dikkat çekici başlıklarından birini ise “Muteferriqa” veritabanı oluşturuyor. TTK portalı üzerinden sunulan bu abonelikli veritabanına, başlatılan deneme erişimi sayesinde ücretsiz ve uzaktan erişmek mümkün olacak. Muteferriqa platformu, özellikle Osmanlı tarihi üzerine çalışan araştırmacılar için altın değerinde kaynaklar barındırıyor.

25 Şubat 2026 tarihine kadar sürecek olan deneme erişimi kapsamında şu kaynaklara ulaşılabilecek:

• 35 bin adet matbu kitap.
• 1400’e yakın dergi ve süreli yayın.
• 18. yüzyıldan 20. yüzyıl ortalarına kadar uzanan Osmanlıca eserler.

Bu platformun uzaktan erişime açılması, araştırmacıların kütüphaneye gitme zorunluluğunu ortadan kaldırarak evlerinden veya ofislerinden Osmanlıca matbu eserler üzerinde detaylı tarama yapmalarına imkan tanıyor.

Fotoğraf Arşivi ve Görsel Miras

Türk Tarih Kurumu sadece yazılı metinleri değil, görsel tarihi de dijital dünyaya aktarıyor. Kurumun arşivinde bulunan binlerce fotoğraf albümü, aşamalı olarak dijital erişime açılmaya devam ediyor. Prof. Dr. Özgen, bugüne kadar yaklaşık 15 bin fotoğrafın kullanıcıların hizmetine sunulduğunu ve 2026 yılı boyunca bu çalışmaların ivme kazanarak devam edeceğini belirtti. Fotoğraf arşivleri, özellikle yakın dönem Türkiye tarihi ve toplumsal yapı üzerine çalışan sosyologlar ve tarihçiler için birincil kaynak niteliği taşıyor.

Erişim Noktaları: Sıhhiye ve Bilkent Yerleşkeleri

Kurumun hizmetleri sadece dijital mecralarla da sınırlı değil. Fiziksel kütüphane hizmetlerinin de geliştirildiğini vurgulayan Özgen, hem Sıhhiye hem de Bilkent yerleşkelerindeki kütüphanelerin ziyaretçilere açık olduğunu hatırlattı. Kitap sayısının her geçen gün artırıldığı bu yerleşkeler, geleneksel kütüphanecilik anlayışı ile modern dijital sistemleri harmanlayan bir yapıya kavuşturuldu. Araştırmacılar ister fiziksel olarak kütüphaneye gelerek nadir eserleri inceleyebiliyor, isterlerse TTK e-kitap ücretsiz erişim sistemi üzerinden dijital kopyalara ulaşabiliyorlar.

Akademik Çalışmalar İçin Yeni Bir Dönem

Türkiye’nin tarihsel birikimini korumak ve yaymakla görevli olan TTK’nın bu hamlesi, özellikle genç araştırmacılar ve lisansüstü öğrenciler için maliyeti sıfıra indiren bir imkan sunuyor. Yurt dışındaki veri tabanlarına ödenen yüksek abonelik ücretleri düşünüldüğünde, TTK’nın yabancı dildeki yaklaşık 50 bin e-kitabı ücretsiz sunması stratejik bir akademik destek olarak değerlendiriliyor. Prof. Dr. Yüksel Özgen, kurumun vizyonunu “bilgiye erişimi kolaylaştırmak ve araştırmacıların yolunu açmak” olarak özetliyor.

2026 yılı sonuna kadar hedeflenen bu dijital kapasite, Türkiye’nin nükleer enerji ve teknoloji alanındaki atılımları gibi, sosyal bilimler ve kültürel diplomasi alanında da “yumuşak güç” (soft power) unsuru olarak ön plana çıkıyor. Tarih bilgisinin dijital ortamda şeffaf ve ulaşılabilir olması, asılsız iddialarla mücadele noktasında da Türkiye’ye güçlü bir referans kaynağı sağlıyor.