Cezayir’den Fransa’ya 132 Yıllık “Adisyon”: Tarihinizi Suç İlan Ettik!

Cezayir ile Fransa arasındaki sular durulmak bilmiyor. Cezayir Parlamentosu, 132 yıl süren Fransız sömürge dönemini resmen “insanlık suçu” ilan eden tarihi yasayı oybirliğiyle kabul etti. Artık masada sadece bir özür değil, kabarık bir tazminat faturası da var.

📜 Yasada Neler Var? “Unutmadık, Pazarlık Etmiyoruz”

Cezayir Ulusal Halk Meclisi’nde kabul edilen yasa, Fransa’nın 1830-1962 yılları arasındaki sömürge geçmişine dair hukuki sorumluluğunu tescilliyor. Meclis Başkanı İbrahim Boughali’nin ifadesiyle bu karar; “Cezayir’in milli hafızasının silinemez ve pazarlık edilemez olduğunu” tüm dünyaya duyuruyor.

Yasanın temel talepleri:

• Fransız makamlarından resmi ve tam bir özür.
• Sömürge döneminde verilen tüm maddi ve manevi zararlar için tazminat.
• Nükleer denemeler, yargısız infazlar ve sistematik yağma için adalet.

☢️ Sahra Çölü’ndeki Radyoaktif Miras

Cezayir hükümetinin en çok üzerinde durduğu konulardan biri, Fransa’nın 1960-1966 yılları arasında Cezayir’in Sahra Çölü’nde gerçekleştirdiği nükleer testler. Özellikle plütonyum içerikli “Mavi Cerboa” (Blue Jerboa) bombası ve takip eden 16 patlamanın kalıcı zararları, tazminat taleplerinin en somut gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor.

📉 Diplomatik İlişkiler Neden Koptu?

İlişkilerdeki asıl kırılma noktası Temmuz 2024’te yaşandı. Fransa’nın, Batı Sahra üzerinde Fas’ın egemenliğini desteklediğini açıklaması Cezayir’de büyük tepki topladı. Bu durum, elçilerin çekilmesi ve diplomatik imtiyazların iptal edilmesiyle sonuçlanan bir krize dönüştü.

🔍 Paris’in Tavrı Ne Olacak?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron geçmişte bazı münferit vahşetleri kabul etse de, Paris yönetimi bugüne kadar kapsamlı ve resmi bir özür dilemekten kaçındı. Bu yeni yasa, Fransa’yı uluslararası arenada ciddi bir hukuki ve ahlaki baskı altına sokacak gibi görünüyor.