Financial Times’ın ulaştığı tanıtım belgelerine göre, İran Savunma Bakanlığı’na bağlı İhracat Merkezi (Mindex), askeri sözleşmelerde ödeme aracı olarak dijital para birimlerini kabul etmeye başladığını duyurdu. Uluslararası yaptırımların kıskacındaki Tahran, silah ticaretini sürdürebilmek için finansal sistemin dışına çıkıyor.
💳 Alternatif Ödeme Yöntemleri ve Kripto
Mindex tarafından sunulan yeni ödeme protokolleri, geleneksel bankacılık sistemine (SWIFT vb.) olan bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor:
- Dijital Varlıklar: Bitcoin gibi kripto paralarla ödeme kabulü, bir devletin silah ihracatında bu yöntemi açıkça kullanacağını duyurduğu ilk vakalardan biri olarak kayıtlara geçti.
- Takas (Barter): Ödemelerin mal takası yoluyla yapılmasına imkan tanınıyor.
- Yerel Para Birimi: İşlemlerin İran Riyali üzerinden gerçekleştirilmesi de seçenekler arasında.
🛡️ Geniş Silah Yelpazesi ve “Sorunsuz” Teslimat
Mindex, dünya genelinde 35 ülkede müşterisi olduğunu belirterek şu savunma sistemlerini pazarlıyor:
- Balistik füzeler ve insansız hava araçları (İHA/SİHA).
- Savaş gemileri ve kısa menzilli hava savunma sistemleri.
- Rant-gemisavar seyir füzeleri ve hafif silahlar. İhracat merkezi, web sitesinde yer alan sanal sohbet robotu ve portal aracılığıyla müşterilerine rehberlik ederken, ağır yaptırımlara rağmen kontratların yerine getirilmesinde “hiçbir sorun olmadığını” garanti ediyor.
⚖️ Yaptırım Kıskacı ve “Gölge Bankacılık”
İran’ın bu hamlesi, nükleer müzakerelerin çökmesi ve Ağustos ayında İngiltere, Fransa ve Almanya’nın BM yaptırımlarını yeniden devreye almasının ardından geldi:
- BM Mekanizması: Diplomatik çabaların sonuçsuz kalmasıyla Tahran’ın petrol, nükleer ve füze programlarına yönelik yaptırımlar genişletildi.
- ABD Suçlamaları: ABD Hazinesi, İran adına ödemeleri işleyen ve kripto para kullanan bir “gölge bankacılık” ağını tespit ettiğini açıklayarak Eylül ayında yeni yaptırımlar uygulamıştı.
- Küresel Sıralama: Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne (SIPRI) göre İran, 2024 yılında Norveç ve Avustralya’nın hemen arkasında, dünyanın en büyük 18. silah ihracatçısı konumuna yükseldi.