Trump Baskısı Sonrası İngiltere’den Geri Adım: Chagos Adaları Tartışması Ertelendi

İngiltere hükümeti, Hint Okyanusu’ndaki stratejik Chagos Takımadaları’nın egemenliğini Mauritius’a devreden yasa tasarısının parlamentodaki görüşmelerini süresiz olarak erteledi. Kararın, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmaya yönelik sert eleştirileri ve Londra üzerindeki baskısının ardından gelmesi dikkat çekti.

Trump’ın “Büyük Aptallık” Çıkışı ve Grönland Bağlantısı

Mayıs 2025’te Londra ve Mauritius arasında varılan anlaşma, başlangıçta ABD tarafından desteklenmiş görünse de Başkan Trump Salı günü yaptığı açıklamada tavrını sertleştirdi.

• Trump’ın Eleştirisi: Devir kararını “büyük bir aptallık” ve “tam bir zayıflık örneği” olarak nitelendiren Trump, İngiltere’yi “hayati bir ABD askeri üssüne ev sahipliği yapan son derece önemli bir toprağı elden çıkarmakla” suçladı.
• Starmer’ın Yanıtı: Başbakan Keir Starmer, Trump’ın bu eleştirileri “Grönland’ın geleceği konusundaki ilke ve değerleri üzerinde baskı kurmak amacıyla” yaptığını iddia etti. Starmer, Grönland’ın Danimarka’nın bir parçası olduğu konusundaki duruşundan ödün vermeyeceğini vurguladı.

Lordlar Kamarası’nda Erteleme ve Muhalefet Baskısı

İşçi Partisi hükümeti, Cuma geç saatlerde aldığı kararla, Chagos Adaları anlaşmasının Pazartesi günü Lordlar Kamarası’nda yapılması planlanan oturumunu iptal etti.

• Muhafazakarların İtirazı: Muhafazakar Parti (Tory), tasarının 1996 yılında ABD ile imzalanan ve bölgenin güvenlik gerekçesiyle İngiliz egemenliğinde kalmasını öngören anlaşmayı ihlal ettiğini savunarak sürecin durdurulmasını talep etmişti.
• Diplomatik Temas: Telegraph gazetesine göre, Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, Pazartesi günü parlamentoyu ziyaret eden ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ile konuyu bizzat görüştü.

Diego Garcia Üssü’nün Geleceği

Hükümet ile Mauritius arasındaki mevcut anlaşma, takımadaların en büyüğü olan Diego Garcia’daki ortak askeri üssün kontrolünün 99 yıl boyunca ABD ve İngiltere’de kalmasını öngörüyor.

• Maliyet: Anlaşmanın toplam değerinin 3,9 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
• Hükümet Savunması: İngiliz hükümet sözcüsü, Diego Garcia üssünün güvenliğini sağlama konusunda kararlı olduklarını belirterek, Muhafazakarları “ulusal güvenlik önceliklerine müdahale ederek sorumsuz davranmakla” suçladı. Kabine, devrin yasal mücadeleleri bitirmek ve güvenlik zafiyetini önlemek için elzem olduğunu savunuyor.

Belirsiz Takvim

BBC’nin raporuna göre yasa tasarısı Lordlar Kamarası’nda ileri bir tarihte görüşülecek ancak bu tarihin ne zaman olacağı henüz netleşmedi. Trump yönetiminin İngiltere üzerindeki baskısının, Londra’nın dış politika stratejilerinde nasıl bir değişim yaratacağı merak konusu olmaya devam ediyor.