Avrupa’da Doğal Gaz Şoku

Avrupa’da doğal gaz şoku, Orta Doğu’daki çatışmaların Hürmüz Boğazı üzerinden enerji arzını tehdit etmesiyle pazartesi günü piyasaları sarstı. Avrupa referans doğal gaz vadeli işlemleri yüzde 50 civarında yükselerek Mart 2022’den bu yana en büyük tek günlük artışı kaydetti.

LNG Tanker Trafiği Durdu

Küresel petrol ve gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birini taşıyan İran ile Umman arasındaki dar su yolu Hürmüz Boğazı’ndan hafta sonu itibarıyla LNG tankerlerinin geçişi büyük ölçüde durdu. Fiyatlardaki sert yükseliş, QatarEnergy’nin Ras Laffan’daki büyük LNG tesisine düzenlenen insansız hava aracı saldırısıyla daha da şiddetlendi. Saldırı sonrası tesisteki üretim durduruldu.

Ham petrol piyasaları da aynı yönde hareket etti; tırmanmanın bölgeden enerji akışını daha da kısıtlamasıyla Brent vadeli işlemleri aylık zirvelere tırmandı.

Körfez’de Enerji Tesisleri Hedefte

Körfez genelinde diğer enerji tesisleri de vuruldu veya geçici olarak kapatıldı. Üreticiler, tedbir amaçlı olarak operasyonlarının bir bölümünü askıya aldı. Suudi Arabistan’ın saldırıların ardından Ras Tanura rafinerisindeki faaliyetleri durdurduğu bildirildi. Boru hattı alternatiflerinin sınırlı kalması ve bölgedeki deniz taşımacılığı rotalarının aksamasıyla yatırımcılar, tedarik hatlarının uzun süre kesintiye uğrama riskini fiyatlamaya başladı.

2022 Enerji Krizinden Bu Yana En Büyük Tehdit

Analistler, yaşanan kargaşanın 2022 enerji krizinden bu yana doğal gaz piyasalarına yönelik en ciddi şoku oluşturabileceği uyarısında bulundu. Avrupa Birliği’nin bu durumdan özellikle etkilenmesi bekleniyor.

AB, Ukrayna çatışmasının tırmanmasının ardından Rus petrol ve doğal gaz ithalatını kısmasıyla enerji maliyetlerinde zaten tekrarlayan artışlarla karşılaştı. Nispeten ucuz Rus boru hattı gazından vazgeçmek, birliği başta ABD kaynaklı olmak üzere LNG teslimatlarına daha fazla bağımlı hale getirdi. Şimdi ise ısınma sezonu sona ererken depolama tesislerinin normalden daha az dolu olması nedeniyle bölge, gelecek kışa hazırlanmak için yaz boyunca önemli miktarda LNG ithalatına ihtiyaç duyuyor.

⚠️BREAKING:

*EUROPEAN GAS PRICES SOAR 50% ON QATAR ENERGY HALT pic.twitter.com/VTmErE26Xd— Investing.com (@Investingcom) March 2, 2026

Trump: Operasyon Haftalarca Sürebilir

Fiyatlardaki ralli, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonların birkaç hafta daha sürebileceğine işaret etmesinin ardından geldi. Öte yandan çok sayıda büyük denizcilik sigortacısı, Basra Körfezi’ne giren gemiler için savaş riski teminatını sona erdirmeye hazırlanıyor.

ABD ve İsrail’in cumartesi günü İran’a karşı başlattığı askeri saldırılar hız kesmedi. Yoğun saldırılarda İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney ile İslam Devrim Muhafızları Ordusu komutanı dahil üst düzey yetkililer hayatını kaybetti. Tahran, karşılık olarak İsrail’i ve ABD askeri varlıklarına ev sahipliği yapan birçok Körfez ülkesini hava saldırılarıyla hedef aldı. Bölgesel tırmanmanın bir diğer göstergesi olarak Lübnan Hizbullahı, İsrail askeri mevzilerine sınır ötesi saldırılar düzenleyerek çatışmaya dahil oldu; İsrail de misilleme olarak grubun altyapı ve komuta merkezlerini vurdu.

Fiyatlar İkiye Katlanabilir

Goldman Sachs dahil analistler, Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatın bir ay süreyle durması halinde Avrupa doğal gaz fiyatlarının mevcut seviyelerden yüzde 130’a kadar artabileceğini ve bunun hanehalkı ile sanayi üzerinde yeniden ağır baskı oluşturacağını tahmin ediyor.

Rusya Devlet Başkanlığı özel temsilcisi ve ülkenin egemenlik fonu başkanı Kirill Dmitriyev, son fiyat artışının Avrupa’nın Rus yakıtından uzaklaşma kararının maliyetini gözler önüne serdiğini savundu. Dmitriyev, sosyal medya paylaşımında AB doğal gaz fiyatlarının “yakında ikiye katlanabileceğini” belirterek birliğin “ucuz ve güvenilir Rus gazından kaçınma stratejik hatasının ters teptiğini” iddia etti.