Dolar 32,2247
Euro 34,9384
Altın 2.418,85
BİST 10.676,65
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Samsun 20°C
Hafif Yağmurlu
Samsun
20°C
Hafif Yağmurlu
Cts 22°C
Paz 20°C
Pts 20°C
Sal 22°C

Bilinmeyene Kısa Bir Bakış: Gizemli Karanlık Madde Deneyinden İlk Sonuçlar Paylaşıldı

Bilinmeyene Kısa Bir Bakış: Gizemli Karanlık Madde Deneyinden İlk Sonuçlar Paylaşıldı
9 Nisan 2024 22:28
1.873

Kozmosun en büyük gizemlerinden birisi olan karanlık maddeyi aramaya yönelik yeni bir deneyin ilk sonuçları açıklandı. BREAD adlı deney umut vadeden sonuçlar ortaya koydu.

Chicago Üniversitesi ve ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Fermilab tarafından geliştiril BREAD (Broadband Reflector Experiment for Axion Detection) adlı deneyin ilk sonuçları açıklandı. BREAD henüz karanlık madde parçacıklarını tespit edememiş olsa da, bu tür parçacıkların sahip olabileceği özelliklere daha sıkı kısıtlamalar getirerek umut vadeden sonuçlar ortaya koydu.
Physical Review Letters dergisinde yayınlanan araştırmaya göre BREAD deneyi, henüz karanlık madde parçacıklarını tespit edememiş olsa da karanlık maddeyi keşfetmek için kullanılabilecek yeni ve nispeten ucuz bir yaklaşım sunmuş durumda. Karanlık madde, evrendeki maddenin yaklaşık yüzde 85’ini oluşturan ancak ışıkla etkileşime girmediği için görünmez olan gizemli bir madde olarak kabul ediliyor. Bu görünmezlik, bilim insanlarının karanlık maddenin neyden oluştuğunu belirlemesini zorlaştırıyor.

BREAD deneyi umut vadeden sonuçlar ortaya koyuyor

BREAD, “aksiyon” adı verilen varsayımsal karanlık madde parçacıklarını ve ilişkili “karanlık fotonları” diğer deneylerden daha geniş bir olasılık kümesinde aramak için geniş bantlı bir yaklaşım benimsiyor. Aksiyonların, karanlık fotonlarla etkileşime girebilecek son derece küçük bir kütleye sahip varsayımsal bir parçacık olduğu düşünülüyor.

Chicago Üniversitesi’nden bilim insanı ve projenin eş lideri David Miller, BREAD’i şu şekilde açıklıyor: “Bunu bir radyo gibi düşünürseniz karanlık madde arayışı, kontrol edilecek milyonlarca frekans olması dışında, belirli bir radyo istasyonunu aramak için kadranı çevirmeye benziyor. Bizim yöntemimiz ise birkaç radyo istasyonu yerine 100.000 radyo istasyonunu taramaya benziyor.”

Masa üstüne sığabilen koaksiyel bir çanak anten olarak tasarlanan BREAD, fotonları yakalamayı ve olası aksiyonların bir alt kümesini aramak için onları bir sensöre yönlendirmeyi amaçlıyor.

Bu bağlamda bilim insanları karanlık maddeyi oluşturabilecek garip özelliklere sahip farklı parçacıkların olabileceğini düşünüyor. Bahsettiğimiz son derece küçük bir kütleye sahip varsayımsal parçacık olan aksiyonlar da bunlardan biri. Eğer aksiyonlar varsa bunlar, tıpkı günlük maddenin “sıradan” fotonlarla etkileşime girmesi gibi, karanlık foton olarak adlandırılan kuramsal fotonlarla etkileşime girebilirler. Bu etkileşim ise tespit edilebilir.

Araştırma ekibi, tam ölçekli BREAD deneyinde ekipmanın güçlü bir manyetik alan içinde yer alacağını ve bunun da aksiyonların fotonlara dönüşme şansını artıracağını söylüyor. Gerçekleştirilen BREAD deneyinde ise ekip, bazı ilginç verilere ulaştı. Bu kavram kanıtlama testinde BREAD, araştırmak için tasarlandığı frekans aralığında yüksek hassasiyet göstermeyi başardı. Test ayrıca deneyin 27 kilometre boyunca uzanan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) gibi devasa parçacık hızlandırıcılarda da yapılabileceğini gösterdi. Ancak ekibin bir sonraki adımı Argonne Ulusal Laboratuvarı’ndaki mıknatıs tesisinde tam ölçekli BREAD deneyini gerçekleştirmek.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.