DSÖ’den Korkutan Ebola Kararı: Küresel Acil Durum İlan Edildi!

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda’da yayılım gösteren, tedavisi ve aşısı bulunmayan nadir “Bundibugyo” suşu kaynaklı Ebola salgını nedeniyle “küresel halk sağlığı acil durumu” ilan etti.

Küresel sağlık sistemleri henüz geçmiş pandemilerin etkisinden tamamen sıyrılamamışken, dünya yeni bir ölümcül virüs tehdidiyle daha karşı karşıya kaldı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Afrika kıtasında patlak veren yeni Ebola vakalarının ardından pazar günü acil kodlu bir bildiri yayımlayarak “küresel halk sağlığı acil durumu” ilan edildiğini duyurdu. Sağlık otoriteleri, mevcut tablonun henüz bir “pandemi acil durumu” olarak sınıflandırılmadığını ancak gidişatın son derece endişe verici olduğunu kaydetti.

Tedavisi ve Aşısı Olmayan Tür: Bundibugyo

Salgının merkez üssü konumundaki Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin (DKC) doğusunda yer alan Ituri eyaletinde, şu ana kadar laboratuvar ortamında onaylanmış en az 8 vaka, 246 şüpheli enfeksiyon ve 80 şüpheli ölüm kayıtlara geçti. Virüs, komşu ülke Uganda’ya da sıçradı; DKC seyahat geçmişi bulunan 2 hasta başkent Kampala’da yoğun bakım ünitelerinde karantinaya alındı.

Mevcut krizi “olağanüstü” hale getiren en büyük risk faktörü ise virüsün genetik yapısı. Bilim dünyasının en çok çekindiği suşlardan biri olan ve ilk kez 2007’de Uganda’da görülen “Bundibugyo” varyantına karşı şu an için geliştirilmiş onaylı bir aşı ya da doğrudan tıbbi tedavi yöntemi bulunmuyor. Doğal taşıyıcısının meyve yarasaları olduğu tahmin edilen virüs, enfekte hayvanlardan insanlara, insanlardan ise vücut sıvıları yoluyla yakın temasla bulaşıyor.

Sağlık Çalışanları Tehdit Altında: Gizli Yayılım Şüphesi

DSÖ müfettişleri, sahadaki hastanelerin enfeksiyon kontrol mekanizmalarında ciddi açıklar tespit edildiğini raporladı. Özellikle tıp personeli arasında görülen gizemli ölüm ve enfeksiyon kümeleri, virüsün mevcut takip sistemlerinin radarına takılmadan toplum içinde çoktan geniş kitlelere yayılmış olabileceği şüphesini doğuruyor.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) tarafından incelenen 20 biyolojik numuneden 13’ünün pozitif çıkması da bu tezi destekler nitelikte. Yaşanan bu son kriz, Ebola virüsünün ilk kez izole edildiği 1976 yılından bu yana Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde resmi olarak kaydedilen 17’nci büyük salgın dalgası oldu.

“Ebola Sınır Tanımaz”

Afrika genelinde alarm seviyesi en üst düzeye çıkarılırken, Güney Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa bölgesel bir felakete karşı acil çağrıda bulundu. Bölgedeki yüksek nüfus hareketliliği ve süregelen sosyo-politik istikrarsızlığın virüsün yayılımını kolaylaştırdığını belirten Ramaphosa, şu uyarıda bulundu:

“Ebola sınır tanımaz. Bu ölümcül zinciri kırmak ve yayılımı kontrol altına almak için sınır ötesi tıbbi koordinasyonu derhal en üst seviyede hayata geçirmeliyiz.”

Salgından etkilenen kritik bölgelerde konuşlanan Kırmızı Haç (Red Cross) gönüllüleri ise yanlış bilgi akışını engellemek, temaslı haritasını çıkarmak ve şüpheli vakaları izole etmek adına kapı kapı dolaşarak adeta zamanla yarışıyor.