Dolar 31,5237
Euro 34,2708
Altın 2.126,18
BİST 8.907,65
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Samsun 16°C
Az Bulutlu
Samsun
16°C
Az Bulutlu
Sal 13°C
Çar 11°C
Per 10°C
Cum 10°C

Nükleer Füzyon: İngiltere’de Yapılan Bir Deneyde Rekor Seviyede Enerji Üretildi

Nükleer Füzyon: İngiltere’de Yapılan Bir Deneyde Rekor Seviyede Enerji Üretildi
9 Şubat 2024 20:22
2.775

İngiltere merkezli JET adlı laboratuvarda yapılan bir deneyde nükleer füzyon kullanılarak rekor seviyede enerji üretildi.

İngiltere merkezli JET adlı laboratuvarda yapılan bir deneyde nükleer füzyon kullanılarak rekor seviyede enerji üretildi.

Atomların birleşmesiyle oluşan füzyon, Güneş ve diğer yıldızların da enerji üretmesini sağlayan bir süreç.

Bilim insanları 70 yıldır bu süreci yeryüzünde tekrar ederek temiz ve atmosferi ısıtmayan, yüksek miktarda nükleer enerji üretmeyi hedefliyor.

40 yılı aşkın süredir füzyon araştırmalarının yapıldığı JET laboratuvarında çalışan Avrupalı bilim insanları, “daha önce hiç yapmadığımız şeyleri başardık” dedi.

Füzyonla enerji üretimi ne kadar yakın?
Nükleer füzyon sürecinde küçük atom parçacıkları ısınıp bir araya gelmeye zorlanıyor ve böylece daha ağır bir parçacık oluşuyor ve yararlı enerji açığa çıkıyor.
Bu süreç başarılı bir şekilde ticari düzeye çıkarılırsa hiçbir karbon emisyonu olmadan sonsuz miktarda temiz enerji üretimi sağlanabilir.

Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarında olduğu gibi hava koşullarına bağlılığı da olmaz.

Ancak uzmanlar bunun pek kolay olmadığını söylüyor.

Manchester Üniversitesi’nde Nükleer Füzyon Araştırma Görevlisi Dr. Aneeqa Khan, “Dünya’da atomların birleşmesi için Güneş’ten 10 kat daha yüksek sıcaklıklara ihtiyacımız var. Yani uzun bir süre için yaklaşık 100 milyon derece sıcaklık ve yeterli yoğunlukta atomlar gerekiyor” diyor.

JET deneyinde 5 saniye boyunca 69 megajul enerji üretildi. Bu da yalnızca 4-5 banyoyu ısıtmaya yeter. Yani çok az.

Nükleer füzyonun kullanıldığı enerji santralleri henüz uzak bir hayal, ama her deney bizi bir adım daha yaklaştırıyor.

Imperial College London’da Uzay, Plazma ve İklim Araştırma Grubu Başkanı Prof. Stuart Mangles, “JET’in son çalışmasından elde edilen yeni sonuçlar çok heyecan verici” diyor ve şöyle devam ediyor:

“Bu sonuç uluslararası işbirliğinin gücünü ortaya koyuyor. Avrupa’nın dört bir yanından yüzlerce bilim insanı ve mühendisin çalışmaları olmasaydı bu sonuçlar elde edilemezdi.”

JET nedir?
Joint European Torus (JET) tesisi, 1970’lerin sonlarında İngiltere’nin Oxford kentinde inşa edildi ve geçen yılın sonuna kadar dünyanın en gelişmiş deneysel füzyon reaktörüydü.

Ancak Aralık ayında tüm deneyler durduruldu.

İngiltere merkezli olmasına rağmen JET ağırlıklı olarak Avrupa Birliği (AB) nükleer araştırma programı EURATOM tarafından finanse ediliyor ve İngiltere Atom Enerjisi Kurumu tarafından işletiliyordu.

40 yıl boyunca İngiltere, Avrupa, İsviçre ve Ukrayna’dan bilim insanlarına ev sahipliği yaptı.

Reaktörün sadece 10 yıl çalıştırılması öngörülüyordu ancak bir dizi başarılı deneyden sonra ömrü uzatıldı.

Bugün açıklanan sonuçlar, 1997’deki benzer deneylerden elde edilenden üç kat daha iyi.

EUROfusion Program Yöneticisi Prof. Ambrogio Fasoli, “Başarılı deneyimiz… füzyon enerjinin geliştirilmesine daha fazla güven oluşmasını sağlıyor. Yeni bir rekor kırmanın ötesinde, daha önce hiç yapmadığımız şeyleri başardık ve füzyon fiziğine ilişkin anlayışımızı derinleştirdik” diyor.

Ancak İngiltere’nin Avrupa füzyon araştırmalarında bundan sonraki rolü henüz bilinmiyor.

Brexit’ten sonra İngiltere, Euratom programının dışında kaldı ve geçen yıl hükümet yeniden katılmama kararı aldı.

İngiltere’nin kendi araştırma programları için ayrıca yatırım yapması bekleniyor.

Euratom projesi kapsamında JET’in yerini Fransa’da kurulacak ITER adlı bir tesisin alması bekleniyor.

Tesisin 2016’da yapılması beklenen açılışı ertelendi ve tam ölçekli deneylerin 2035’ten sonra başlaması öngörülüyor.

ETİKETLER: ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.