Fransa Alternatif Enerjiler ve Atom Enerjisi Komisyonu'ndan fizikçi Alexis Forestier liderliğindeki araştırma ekibi, laboratuvar ortamında su örneklerini elmas örsler ve lazer ısıtma teknikleriyle 2,3 milyon atmosfer basınca ve yaklaşık 2 bin 357 derece sıcaklığa maruz bıraktı. Synchrotron X-ışını tahlilleriyle incelenen suyun, "altıgen sıkı düzen" (hcp) adı verilen ve oksijen atomlarının sabit kalıp hidrojenlerin serbestçe dolaştığı süperiyonik bir kristal yapıya geçtiği saptandı. Uranüs ve Neptün gibi buz devi gezegenlerin sırlarını çözebilecek bu çığır açıcı araştırma, Physical Review Letters dergisinde yayımlandı.
Deneyin ve Yeni Buzun Çarpıcı Detayları:
- Sıradışı Koşullar: Normalde bu sıcaklıkta buharlaşması veya atomlarına ayrışması beklenen su, yüksek basınç altında genleşemediği için egzotik bir faza evrildi.
- Süperiyonik Yapı Nedir? Ne tam katı ne de tam sıvı olan bu ara formda, oksijen atomları katı bir kafeste kilitliyken, hidrojen çekirdekleri adeta sıvılardaki gibi serbestçe hareket ediyor.
- Katman Değişimi: Daha önce farklı bir yapıda (fcc) gözlemlenen süperiyonik buzun, basınç ve sıcaklık tırmandıkça tamamen "altıgen sıkı düzen" (hcp) formuna dönüştüğü kanıtlandı.
- Uzay Bilimi İçin Kilometre Taşı: Keşfedilen bu yeni kristal yapının, Uranüs ve Neptün'ün iç yapısını, manyetik alanlarını ve mekanik özelliklerini anlamada kritik bir anahtar olması bekleniyor.
