İklim Krizi: Dünya 2,6 Derece Isınmaya İlerliyor, Emisyonlar Rekor Kırdı
🌡️ Küresel Felaket Uyarısı: Dünya 2,6 Derece Isınma Senaryosuna Doğru İlerliyor
Yayımlanan iki yeni rapora göre, küresel sıcaklık artışını sınırlandırma taahhütleri yetersiz kalırken, fosil yakıtlardan kaynaklanan emisyonlar tarihin en yüksek seviyesine ulaştı. Uzmanlar, mevcut gidişatla dünyanın bu yüzyılın sonunda sanayi öncesi döneme göre 2,6 derece ısınmasının beklendiğini belirtiyor.
Bu öngörü, tüm ülkelerin üzerinde uzlaştığı Paris İklim Anlaşması‘nın 1,5 veya 2 derecelik sınırlarının açıkça ihlal edileceği anlamına geliyor.
Emisyonlar Rekor Kırıyor ve Hedefler Yetersiz
- Emisyon Artışı: Fosil yakıt emisyonlarının bu yıl yaklaşık yüzde 1 artarak tarihin en yüksek seviyesine ulaşması bekleniyor. Son on yılda emisyon artış hızı yıllık ortalama %0,8 idi.
- Paris Eşiği İhlali: İklim Eylem İzleyicisi (Climate Action Tracker) raporuna göre, Cop30 zirvesi öncesi ülkelerin sunduğu yeni ulusal katkı beyanları, tehlikeli ısınmayı engellemek için yeterli değil. Mevcut taahhütlerle küresel ısınma beklentisi geçen yılki seviyede kalarak 2,6 derece olarak öngörülüyor.
- ABD Etkisi: Ülkelerin net sıfır taahhütlerinin hesaba katıldığı daha iyimser senaryoda bile, ABD’nin Paris Anlaşması’ndan çekilmesi ve iklim politikalarını geri çekme çabaları nedeniyle küresel ısınma beklentisi 2,1 dereceden 2,2 dereceye yükselmiş durumda.
Uzmanlara Göre 2,6 Derecenin Anlamı
Climate Analytics CEO’su Bill Hare, 2,6 derecelik ısınmanın tetikleyebileceği küresel felaket senaryolarını şöyle sıraladı:
- Kritik Eşikler: Büyük Okyanus akıntılarının çöküşü.
- Ekosistem Kaybı: Mercan kayalıklarının yok olması ve Amazon yağmur ormanlarının savanaya dönüşmesi.
- Coğrafi Etkiler: Avrupa ve Asya’da tarımın sona ermesi, kıtalarda ölümcül sıcaklık ve nem artışı.
Sanayi devriminden bu yana dünya zaten yaklaşık 1,3 derece ısınmış durumda ve bu artış bile fırtına, sel, yangın ve kuraklık gibi afetlerde belirgin bir artışa neden oldu.
İyimser Gelişmeler ve Cop30 Beklentileri
Uzmanlar, Paris Anlaşması öncesinde 2100 yılı için öngörülen 3,6 derecelik ısınmanın bugün 2,6 dereceye düşmesinin, yenilenebilir enerji yatırımlarındaki hızlı küresel yayılım sayesinde gerçekleştiğini belirtiyor.
- Politikaların Etkisi: Doğu Anglia Üniversitesi’nden Prof. Corinne Le Quéré, yenilenebilir enerji yatırımlarının emisyon artışını yavaşlattığını ve iklim politikalarının işe yaradığını gösterdiğini ifade etti.
- Zorluklar: Küresel Karbon Projesi (GCP) raporu, yenilenebilir enerji büyümesine rağmen tropikal ormanların bazı bölgelerde karbon yutağı olmaktan çıkıp atmosfere karbon salmaya başladığını gösteriyor.
Uzmanlar, Cop30’da ülkelerin yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırması ve fosil yakıt üretiminin aşamalı olarak sonlandırılması için net bir yol haritası oluşturulması gerektiğini vurguluyor.