Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Euclid (Öklid) uzay teleskobu tarafından kaydedilen, Samanyolu Galaksisi’nin yoğun merkezini gösteren bugüne kadarki en büyük mozaik haritayı paylaştı. Görünür ışık tayfında çekilen devasa fotoğrafta tam 60 milyon yıldız bir arada yer alıyor.
Evrenin en büyük gizemlerini çözmek için tasarlanan Euclid uzay teleskobu, bu kez lenslerini kendi galaksimizin kalbine çevirdi. Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaklıkta bulunan teleskop, Samanyolu’nun merkezindeki parlak şişkinliği benzersiz bir çözünürlükle haritalandırdı.
26 Saatlik Çekim, Dokuz Ayrı Mozaik
Gökbilimcilerin yeni "başucu kılavuzu" olması beklenen bu tarihi kaydın teknik arka planı şu şekilde:
Zamanlama: Çekimler, Mart 2025'te teleskobun aralıksız 26 saatlik mesaisiyle tamamlandı. (Yer tabanlı teleskoplarla bu taramanın binlerce saat süreceği belirtiliyor).
Mozaik Yapısı: Her biri gökyüzünde Dolunay'dan daha büyük bir alanı kaplayan 9 ayrı dev kare dijital olarak birleştirildi.
Renk Entegrasyonu: Euclid'in gelişmiş kamerasıyla siyah-beyaz olarak yakalanan ana matrise, Hawaii’deki Kanada-Fransa-Hawaii Teleskobu’nun verileriyle gerçek renkleri eklendi.
"Karanlık Evren Dedektifi" Işığa Odaklandı
Asıl görevi evrenin üçte birini haritalandırarak karanlık madde ve karanlık enerjiyi araştırmak olan ve 2023'te uzaya fırlatılan Euclid, bu istisnai görevde ötegezegen (Güneş Sistemi dışındaki gezegen) avcılarına rehberlik edecek bir laboratuvar kurdu.
Hali hazırda içinde 51 bilinen gezegen sistemini barındıran bu 60 milyon yıldızlı bölge, astronomların yeni dünyalar keşfetmesi için kilit bir referans noktası olacak.
Yeni Gezegenler "Kozmik Büyüteç" ile Bulunacak
Bilim insanları, bu karedeki yıldız sistemlerini incelemek için "mikromerceklenme" (microlensing) adı verilen kütleçekimsel bükülme metodunu kullanıyor:
Nasıl Çalışıyor? Uzaktaki bir yıldızın ışığı, Dünya ile onun arasına giren öndeki başka bir yıldızın kütleçekimi tarafından bükülerek adeta bir mercek gibi parlatılıyor. Eğer öndeki bu yıldızın yörüngesinde bir gezegen varsa, bükülen ışıkta milimetrik bir sapma daha yaşanıyor. Uzmanlar bu hassas optik sapmayı hesaplayarak gezegenin varlığını ve kütlesini net şekilde ölçebiliyor.
Yayınlanan bu devasa haritanın, yakın gelecekte göreve başlayacak olan NASA'nın Nancy Grace Roman uzay teleskobu gibi yeni nesil kaşifler için geçmiş zaman referansı ve karşılaştırma matrisi olarak kullanılacağı açıklandı.