Avrupa Birliği ile İsrail arasındaki Ortaklık Anlaşması’nın tamamen askıya alınmasını isteyen Avrupa Vatandaş Girişimi kapsamında toplanan 1 milyon 117 bin 104 doğrulanmış imza, Avrupa Komisyonu’na teslim edildi. Girişim, 12 AB üyesi ülkede gerekli imza eşiğini aşarken Komisyonun resmi yanıtını 12 Mayıs 2027’ye kadar açıklaması bekleniyor.
Avrupa Birliği (AB) ile İsrail arasındaki ilişkilerde önemli bir tartışma başlığı olan Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınması talebi, Avrupa genelinde yürütülen imza kampanyasıyla yeniden gündeme taşındı. İsrail’in Filistin’deki uygulamaları ve insan hakları ihlallerine ilişkin eleştiriler nedeniyle anlaşmanın tamamen askıya alınmasını isteyen Avrupa Vatandaş Girişimi (ECI) kapsamında toplanan 1 milyondan fazla doğrulanmış imza, Avrupa Komisyonu’na sunuldu.
“Filistin için Adalet” (Justice for Palestine) adıyla yürütülen girişimin temsilcileri, 12 Kasım 2026’da Brüksel’de bir araya gelerek imzaların resmi teslimini gerçekleştirdi. Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan bilgilere göre kampanya, toplam 1 milyon 117 bin 104 doğrulanmış destek beyanına ulaştı. Girişim, AB üyesi 12 ülkede de gerekli ulusal destek eşiklerini aşarak Komisyon tarafından incelenmeye hak kazandı.
Bu gelişmeyle birlikte AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın geleceğine ilişkin tartışmalar, Avrupa kurumlarının resmi değerlendirme sürecine taşınmış oldu. Ancak imzaların gerekli sayıya ulaşması, anlaşmanın kendiliğinden askıya alınacağı anlamına gelmiyor. Avrupa Komisyonu, girişimin taleplerini inceleyerek hangi adımları atacağına veya herhangi bir adım atmayacaksa bunun gerekçelerine ilişkin resmi yanıtını açıklayacak.
Manon Aubry: “Komisyonun yanıt vermesi için altı ayı var”
İmzaların teslimi dolayısıyla Brüksel’de düzenlenen etkinlikte Avrupa Parlamentosu Fransız milletvekili Manon Aubry de konuşma yaptı. Aubry, Avrupa Vatandaş Girişimi kapsamında gerekli imza sayısının aşılmasının ardından sürecin yeni bir aşamaya geçtiğini belirterek Avrupa Komisyonu’nun yanıt vermek için altı aylık süresi bulunduğunu hatırlattı.
Bu sürenin Filistin ve Lübnan’da çatışmalar nedeniyle acı yaşayan siviller açısından uzun olduğunu ifade eden Aubry, Avrupa kurumlarının vatandaşların taleplerini dikkate alması gerektiğini söyledi. Bir milyondan fazla kişinin imzasının Avrupa’daki demokratik katılım mekanizmasının önemli bir göstergesi olduğunu savunan Aubry, girişimin temel talebinin Filistin için adalet olduğunu dile getirdi.
Aubry, konuşmasında Filistinlilerin özgürlük ve hak taleplerine destek vermeyi sürdüreceklerini belirterek Avrupa Komisyonu’na çağrıda bulundu. Komisyonun yalnızca imzaları teslim almakla yetinmemesi, girişimin ortaya koyduğu taleplere ilişkin açık ve gerekçeli bir yanıt vermesi gerektiğini ifade etti.
Avrupa Komisyonu’nun yanıtı için son tarih 12 Mayıs 2027
Avrupa Komisyonu, girişimin resmi olarak kendilerine sunulmasının ardından yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, İsrail’in insan hakları ihlalleri gerekçesiyle AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın tamamen askıya alınmasını talep eden Avrupa Vatandaş Girişimi’nin temsilcileri tarafından Komisyon’a teslim edildiği bildirildi.
Kasım 2025’te kayda alınan girişimin 1 milyon 117 bin 104 doğrulanmış destek beyanı topladığı ve 12 AB üyesi ülkede gerekli imza eşiğine ulaştığı belirtildi. Böylece girişim, Avrupa Komisyonu tarafından incelenmek üzere sunulan 15'inci geçerli Avrupa Vatandaş Girişimi oldu.
Avrupa Vatandaş Girişimi Tüzüğü uyarınca, en az 1 milyon doğrulanmış destek beyanı toplayan ve gerekli ülke eşiklerini karşılayan girişimlerin Komisyon’a sunulmasının ardından inceleme süreci başlatılıyor. Komisyonun, girişimin temsilcileriyle görüşmesi ve talep edilen konuları değerlendirmesi gerekiyor.
Sürecin en önemli aşamalarından biri ise resmi yanıtın açıklanması olacak. Avrupa Komisyonu, girişim hakkında atmayı planladığı adımları veya herhangi bir işlem gerçekleştirmeyecekse bunun gerekçelerini ortaya koyan yanıtını 12 Mayıs 2027’ye kadar sunmak zorunda.
Komisyon ayrıca önümüzdeki haftalarda girişimin temsilcileriyle bir araya gelerek talebin ayrıntılarını değerlendirecek. Bu görüşmelerin ardından Avrupa Parlamentosu tarafından konuyla ilgili halka açık bir oturum düzenlenecek. Böylece imza kampanyasıyla gündeme taşınan talep, Avrupa kurumlarında hem idari hem de siyasi değerlendirme sürecinden geçecek.
Bir milyon imza anlaşmanın askıya alınması için yeterli mi?
Avrupa Vatandaş Girişimi, AB vatandaşlarının Avrupa Komisyonu’nu belirli bir konuda yasal düzenleme veya başka bir girişim önermeye davet edebildiği resmi katılım mekanizmalarından biri olarak uygulanıyor. Bu sistem kapsamında bir girişimin değerlendirmeye alınabilmesi için en az 1 milyon doğrulanmış imzaya ulaşılması ve gerekli ulusal destek eşiklerinin karşılanması gerekiyor.
Ancak bu şartların yerine getirilmesi, Komisyonun girişimdeki talebi doğrudan kabul etmesini zorunlu kılmıyor. Komisyon, başvuruyu inceleyerek hangi adımları atacağına karar veriyor ve bu kararın gerekçelerini kamuoyuyla paylaşıyor.
Bu nedenle AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınması yönündeki kampanyanın 1 milyonun üzerinde imzaya ulaşması, anlaşmanın sona erdiği veya askıya alınması yönünde kesin karar verildiği anlamına gelmiyor. Önümüzdeki dönemde Komisyonun vereceği yanıt, girişimin talebinin Avrupa Birliği kurumlarında nasıl ele alınacağını ortaya koyacak.
AB-İsrail Ortaklık Anlaşması neden tartışılıyor?
Avrupa Birliği ile İsrail arasındaki Ortaklık Anlaşması, iki taraf arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerin temel çerçevesini oluşturan düzenlemeler arasında bulunuyor. Anlaşma, ticari ilişkilerin yanı sıra siyasi diyalog ve farklı alanlardaki iş birliğini de kapsıyor. 2000 yılından bu yana yürürlükte olan düzenleme, İsrail’e Avrupa pazarıyla ilişkilerinde önemli ticari imkânlar sağlıyor.
Özellikle 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze’de yaşanan gelişmeler, AB ile İsrail arasındaki ilişkilerin ve Ortaklık Anlaşması’nın yeniden tartışılmasına neden oldu. Avrupa kamuoyunda ve çeşitli siyasi çevrelerde İsrail’in askeri operasyonları, sivillerin durumu ve insan haklarına ilişkin iddialar üzerinden anlaşmanın gözden geçirilmesi veya askıya alınması yönünde çağrılar yapıldı.
Avrupa Birliği içerisinde de bu konuda farklı değerlendirmeler gündeme geldi. Anlaşmanın insan hakları ve demokratik ilkelere ilişkin hükümleri, tartışmaların önemli başlıklarından biri oldu. Bazı siyasi temsilciler ve sivil toplum kuruluşları, AB’nin mevcut ilişkilerini bu hükümler çerçevesinde yeniden değerlendirmesi gerektiğini savunuyor.
“Filistin için Adalet” girişimi de bu tartışmalar kapsamında Avrupa Komisyonu’ndan Ortaklık Anlaşması’nın yalnızca belirli hükümlerinin değil, tamamının askıya alınmasına yönelik bir teklif hazırlanmasını talep ediyor.
Gözler Avrupa Komisyonu’nun vereceği kararda
Brüksel’e teslim edilen 1 milyon 117 bin 104 doğrulanmış imza, AB-İsrail ilişkilerinin geleceğine ilişkin tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı. Avrupa Vatandaş Girişimi aracılığıyla ortaya konulan talep, şimdi Avrupa Komisyonu’nun incelemesine sunulmuş durumda.
Komisyonun girişim temsilcileriyle yapacağı görüşmeler ve Avrupa Parlamentosu’nda düzenlenecek halka açık oturum, sürecin takip edilecek önemli aşamaları arasında yer alıyor. Nihai olarak Komisyonun 12 Mayıs 2027’ye kadar açıklayacağı resmi yanıt, anlaşmanın askıya alınması talebine karşı Avrupa Birliği yürütmesinin yaklaşımını ortaya koyacak.
İmzaların teslim edilmesiyle tamamlanan kampanya aşamasının ardından gözler, Avrupa kurumlarının atacağı adımlara çevrildi. Ancak anlaşmanın geleceğine ilişkin kararın, imza sayısından bağımsız olarak Avrupa Birliği’nin ilgili hukuki ve siyasi süreçleri çerçevesinde şekillenmesi bekleniyor.
