AK Parti tarafından hazırlanan ve TBMM Başkanlığı’na sunulan kanun teklifi, 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesini öngörüyor. Düzenleme kapsamında söz konusu borçlara ait gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacakların tahsilinden de vazgeçilecek.
Genel Sağlık Sigortası prim borçlarıyla ilgili milyonlarca vatandaşı ilgilendiren yeni bir düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşındı. AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan kanun teklifi, TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Teklifte, belirli bir tarihten önce birikmiş ve ödenmemiş GSS prim borçlarının silinmesinin yanı sıra kamu üniversitesi hastanelerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile yaptığı götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmelerine ilişkin mali düzenlemeler de yer aldı.
Teklifin yasalaşması hâlinde 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş GSS primleri ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ek alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecek. Böylece geçmiş dönemlerden kaynaklanan GSS borçlarının önemli bir bölümünün vatandaşların üzerinden kaldırılması hedefleniyor.
Ancak düzenlemenin henüz kanunlaşmadığına dikkat çekiliyor. TBMM Başkanlığı’na sunulan teklifin ilgili komisyonlarda ve Genel Kurulda görüşülerek kabul edilmesi, ardından Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
2017 öncesine ait GSS prim borçları silinecek
Kanun teklifinin vatandaşları doğrudan ilgilendiren en önemli maddesi, 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası primlerine ilişkin düzenleme oldu.
Teklifte yer alan hükme göre, belirtilen tarihten önceki dönemlere ait olup henüz ödenmemiş GSS primlerinin tamamının tahsilinden vazgeçilecek. Düzenleme yalnızca ana prim borçlarını değil, bu borçlara bağlı olarak hesaplanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacakları da kapsayacak.
GSS sistemi, Türkiye’de ikamet eden ve herhangi bir sosyal güvence kapsamında bulunmayan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi amacıyla uygulanıyor. Sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların gelir durumlarına göre prim ödeme yükümlülüğü doğabiliyor. Bu primlerin zamanında ödenmemesi durumunda ise borç birikimi ve gecikme kaynaklı ek yükümlülükler ortaya çıkabiliyor.
Özellikle uzun yıllar boyunca ödenemeyen primler, gecikme tutarlarının da eklenmesiyle vatandaşlar açısından önemli bir mali yük oluşturabiliyor. Yeni teklif, 2017 öncesine ait bu borçların tahsil edilmemesini öngörerek geçmiş dönemden kaynaklanan yükümlülüklerin sona erdirilmesini amaçlıyor.
Ödenmiş primler iade edilmeyecek
Teklifte dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise geçmiş dönemlerde ödeme yapan vatandaşlarla ilgili hüküm oldu.
Düzenlemeye göre, kanunun yayımlandığı tarihe kadar 1 Ocak 2017 öncesine ait süreler için ödenmiş olan GSS primleri vatandaşlara geri verilmeyecek. Ayrıca söz konusu ödemeler başka borçlara mahsup edilmeyecek.
Bu hüküm, borç silme düzenlemesinin yalnızca henüz tahsil edilmemiş alacakları kapsadığını ortaya koyuyor. Başka bir ifadeyle, geçmiş dönem GSS prim borcunu ödemiş olan vatandaşlar, yapılan ödeme nedeniyle iade veya mahsup talebinde bulunamayacak.
Teklifin yasalaşması durumunda, düzenlemenin yürürlük tarihi itibarıyla ödenmemiş durumdaki ve belirtilen tarih aralığına giren borçlar için tahsilat süreci sona erecek. Ancak hangi borçların kapsamda olduğunun belirlenmesinde SGK kayıtları ve kanunun yürürlük hükümleri esas alınacak.
Kamu üniversitesi hastanelerinin SGK alacaklarına da düzenleme
Kanun teklifi yalnızca GSS prim borçlarının silinmesiyle sınırlı değil. Düzenlemede, kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularının SGK ile yaptığı götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmelerine ilişkin mali hükümler de bulunuyor.
Buna göre, 2026 yılında götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi imzalamış kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularının, 31 Aralık 2026 tarihine kadar bu sözleşme kapsamında verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının sözleşme bedelinden düşük kalması durumunda aradaki fark terkin edilecek.
Terkin işlemi, ilgili tutarın tahsilinden vazgeçilmesi anlamına geliyor. Böylece sözleşme kapsamında belirlenen götürü bedel ile fiilen sunulan hizmetler karşılığında oluşan tahakkuk tutarı arasındaki farkın, belirlenen şartlar çerçevesinde silinmesi öngörülüyor.
Söz konusu tutar, Sağlık Bakanlığı bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten karşılanacak. Uygulamanın ayrıntılarına ilişkin usul ve esaslar ise Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak SGK tarafından belirlenecek.
Bu düzenlemeyle kamu üniversitesi hastanelerinin SGK ile yürüttüğü hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklanan mali farkların belirli bir yöntemle çözüme kavuşturulması hedefleniyor.
GSS borcu bulunan vatandaşlar süreci takip etmeli
Kanun teklifinin TBMM’ye sunulması, GSS prim borcu bulunan vatandaşlar açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte, teklifin Meclis sürecinin tamamlanması ve yürürlüğe girmesi gerekiyor.
Düzenlemenin yasalaşması hâlinde 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş GSS primleri ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacakların tahsilinden vazgeçilecek. 2017 yılı ve sonrasına ait borçların ise bu hüküm kapsamında otomatik olarak silinmesi söz konusu olmayacak.
Vatandaşların kendi borç durumlarını değerlendirirken borcun hangi döneme ait olduğunu ve ödeme yapılıp yapılmadığını dikkate alması önem taşıyor. Düzenlemenin kapsamı, yürürlük tarihi ve uygulama ayrıntıları, teklifin yasama sürecinin tamamlanmasının ardından netleşecek.
GSS borçlarının silinmesini öngören teklifin Meclis’te kabul edilmesi hâlinde, 2017 öncesinden kalan ödenmemiş prim borçları ve bunlara bağlı gecikme alacakları için yeni bir dönem başlayacak.