Dünyanın gözünü çevirdiği küresel diplomaside ve Doğu Avrupa'daki çatışma alanında dengeleri kökten değiştirecek tarihi bir hamle geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev ile Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği sürpriz ve planlanmamış görüşmenin ardından, sadece Ukrayna krizini çözmekle kalmayıp tüm kıtanın güvenlik mimarisini kapsayacak devasa bir uluslararası anlaşmanın sinyalini verdi. Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, Melania Trump’ın ev sahipliğinde Moskova ve Kiev temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen üst düzey görüşmeler kapsamında Washington’da bulunan Dmitriev ile baş başa gizli bir toplantı yaptığını doğruladı. Görüşmenin detayları hakkında ser verip sır vermeyen Trump, "Ne konuştuğumuzu detaylarıyla şu an söyleyemem. Ancak size tek bir şey söyleyebilirim; bu çok büyük, harika bir anlaşma olacak. Sadece Ukrayna’yı değil, hatta tüm Avrupa’yı kapsayabilecek ve herkesi heyecanlandıracak büyük ve güzel bir uzlaşı inşa ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Tarihi toplantının arka planında ise First Lady Melania Trump’ın bizzat diplomasisini yürüttüğü insani bir başarı yatıyor. Herson bölgesinde yer alan Alyoshki kasabasında ilan edilen 6 günlük geçici insani ateşkes sayesinde Rus ve Ukraynalı ekipler ortak hareket ederek 800’e yakın sivili güvenli bölgeye tahliye etmeyi başardı. Bu başarının ardından Beyaz Saray’da Rusya İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova ve Ukraynalı mevkidaşı Dmitry Lubinets’i ağırlayan Melania Trump, taraflara kalıcı barış için bu insani adımı bir fırsata çevirmeleri çağrısında bulundu. ABD Başkanı Trump, bu başarılı insani operasyonun ve Beyaz Saray’daki temaların daha geniş kapsamlı, kalıcı ve stratejik bir barış anlaşmasının ilk taşları olduğunu belirtti. Nitekim Washington yönetiminin diplomatik adımları, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de gerçekleştirilmesi planlanan üçlü müzakereler öncesine denk geldi. Abu Dabi'deki toplantılarda ABD heyetine Özel Temsilci Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner’in, Rus heyetine ise Devlet Başkanı Danışmanı Vladimir Medinsky’nin liderlik etmesi bekleniyor.
Gelişmeler hakkında değerlendirmelerde bulunan Jared Kushner, Amerikalı, Avrupalı, NATO ve Ukraynalı temsilcilerle "geniş kapsamlı bir Avrupa güvenlik mimarisi" üzerine oldukça verimli görüşmeler gerçekleştirdiklerini aktardı. Ancak Moskova cephesi, kalıcı bir çözümün sadece saha gerçekleriyle değil, Rusya’nın stratejik güvenlik kaygılarıyla ve NATO’nun doğuya genişlemesinin durdurulmasıyla mümkün olacağını yineliyor. Rus yetkililer, AB’nin geçmiş anlaşmaları ihlal ederek krizdeki tarafsızlığını kaybettiğini gerekçe göstererek Avrupalı aktörlerin üçlü müzakere masasında doğrudan yer almasına karşı çıkıyor. Öte yandan Trump’ın bu radikal diplomatik atağı, ABD’deki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Kongre’deki kontrolü kaybetmesinin hemen ardından geldi. Rus analistler, Kongre’de Demokratların güçlenmesinin Washington-Moskova hattındaki müzakereleri karmaşıklaştırabileceğini, ancak Trump’ın dış politikadaki geniş yetkilerini kullanarak bu tarihi uzlaşıyı tamamlama konusunda kararlı olduğunu belirtiyor.
